بررسی هنر اسطوره ظهور مهر با مدخلی بر بن‌مایه‌ها و مفاهیم موعود آخرین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام نور تهران ، ایران.

2 استادیار دانشگاه پیام نور تهران، ایران.

چکیده

خاستگاه موعودگرایی و باور به منجی ریشه در اعماق پیش از تاریخ دارد، زمان دقیقی برای پیدایی آئین مهر متصور نیست، با این وجود می‌توان ردپای آن را از قرن 14 پیش از میلاد تا سده چهارم میلادی دنبال کرد. پرستش مهر از دیرباز جزئی از آداب ایرانیان و پیروان آئین مهر بوده است، بسیاری از مستشرقین معتقدند که اصلی‌ترین عناصر پرستشی در میان پیروان این آئین، طبیعت و حیوانات بوده است و یکی از تأثیرگذارترین آئین‌هایی است که تا نقاط مختلف اروپا نفوذ پیدا کرده و مسیحیت را تحت تأثیر قرار داده است، این مذهب گرچه به ظاهر از میان رفته، اما مراسم و آئین‌های مربوط به آن را می‌توان در قالب ادیان دیگر جستجو نمود و در پاره‌ای موارد دچار همزیستی با سایر ادیان از جمله مسیحیت شده است. با ظهور ادیان الهی، موعودگرایی رنگ و بوی دیگر گرفته لذا سبب شد تا با استناد به آیات و روایات الهی و احادیث معصومین: این مقوله مورد واکاوی دقیق‌تری قرار بگیرد. در این مقاله علاوه بر بررسی تطبیقی آئین مهر و اِلمان‌های هنری باوری موعود در آن و موعودگرایی آخرالزمان، برخی از ویژگی‌ها و صفات و القاب (مهر سوشیانت) و (مهدی موعود) مورد بررسی قرار گرفته است. بنابراین برخی از ویژگی‌ها و صفات مهر با موعود آخرالزمان به یک مفهوم بوده، با این تفاوت که آئین مهر ریشه در اساطیر دارد و باور به منجی آخرالزمان ریشه در ادیان آسمانی. روش تحقیق به صورت کتابخانه‌ای با استفاده از ابزار فیش‌برداری بوده است، در کنار مطالعه منابع و مآخذ، آثار تصویری و هنری نیز یاریگر و راهگشا بودند.

کلیدواژه‌ها